Με αφορμή την επίσκεψη Τσίπρα στη ΔΕΘ: «Δεν μπορείς να πηδήξεις πάνω από ένα χάσμα με μικρά πηδηματάκια»

Με αφορμή την επίσκεψη Τσίπρα στη ΔΕΘ: «Δεν μπορείς να πηδήξεις πάνω από ένα χάσμα με μικρά πηδηματάκια»

Η προ γερμανικών εκλογών, μετά "success story", και εν μέσω απεργιακού πυρετού πολιτική συγκυρία, χαρακτηρίζεται για την κυβέρνηση Σαμαρά από τη ρητορική για: επίτευξη πρωτογενούς πλεονάσματος, υιοθέτηση μέτρων ανάπτυξης, ελάφρυνση του χρέους, με στόχο την έξοδο από τα Μνημόνια και την κρίση. Ακόμη και ο πιο καλοπροαίρετος απέναντι στην κυβέρνηση, αν δεν καταλαβαίνει ότι πρόκειται περί σωρείας ψεμάτων, τουλάχιστον πρέπει να θεωρεί ότι λέγονται για να λέγονται.

Η εμφάνιση του Προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ στη Θεσσαλονίκη στα πλαίσια της ΔΕΘ, ως επίδοξου, επόμενου και επικείμενου πρωθυπουργού, προσπάθησε να αναδείξει το «κυβερνητικό» σχέδιο. Το αξιοσημείωτο στις τρεις ομιλίες του Αλ. Τσίπρα στη Θεσσαλονίκη (Λευκός Πύργος, παραγωγικοί φορείς, συνέντευξη τύπου) δεν ήταν η ρηχή εμφάνιση προεκλογικού τύπου. Δεν ήταν ούτε η μαντεψιά-πρόβλεψη περί αυτοδυναμίας του ΣΥΡΙΖΑ, στις εκλογές που αν και διακαώς αναμένονται, διαρκώς αναβάλλονται. Δεν ήταν καν οι διαρκείς επικλήσεις και αναφορές στο λαό που εξακολουθεί να βρίσκεται σε σύγχυση και να αναζητά ελπίδα.

ΣΥΡΙΖΑ και χρέος

Ο στόχος για το χρέος είναι πλέον να γίνει βιώσιμο μέσω ενός γενναίου κουρέματος και η αποπληρωμή του υπόλοιπου να γίνει μέσω ρήτρας ανάπτυξης. Στο σημείο αυτό, η εγκατάλειψη των, νωπών κατά τα άλλα, συνεδριακών θέσεων του ΣΥΡΙΖΑ (Πολιτική απόφαση 1ου Συνεδρίου ΣΥΡΙΖΑ: "13. 2. Αποτρέπουμε τη μετατροπή της χώρας μας σε αποικία χρέους. Επαναδιαπραγματευόμαστε τις δανειακές συμβάσεις και ακυρώνουμε τους επαχθείς όρους τους, θέτοντας ως πρώτο θέμα τη διαγραφή του μεγαλύτερου μέρους του χρέους, πραγματοποιώντας λογιστικό έλεγχο") είναι αξιοσημείωτη. Η χρησιμότητα του λογιστικού ελέγχου του χρέους βρίσκεται αποκλειστικά στο να εντοπίσει μια κυβέρνηση, με δημόσιο και δημοκρατικό τρόπο, τους όρους με τους οποίους συνάφθηκαν τα εκάστοτε δάνεια, ώστε να αποφασίσει ποιο μέρος δεν αναγνωρίζει, αρνείται να πληρώσει και προβαίνει στη διαγραφή του, και ποιο μέρος αναγνωρίζει και θα αποδεχθεί την αποπληρωμή του.

Αντ’ αυτού, έχουμε πλέον διαπραγμάτευση για κούρεμα του χρέους σε βιώσιμα επίπεδα. Ουσιαστικά αναγνωρίζεται το σύνολο του χρέους, δηλαδή υπάρχει αποδοχή ότι το ελληνικό κράτος χρωστά στους «δανειστές» το σύνολο του χρέους, ότι κανονικά θα έπρεπε να το πληρώσει, αλλά επειδή πρακτικά δεν μπορεί, θα πρέπει και οι Ευρωπαίοι να συμφωνήσουν, για το καλό της Ευρωζώνης, σε ένα γενναίο κούρεμα του. Μέσω της διαπραγμάτευσης και του διαλόγου θα πειστούν ότι αυτό είναι το συμφέρον και των δύο πλευρών (ελληνικής και γερμανικής πρακτικά).

Εδώ πλέον τα προβλήματα είναι πολλά και μεγάλα.

Πρώτον, οι μονομερείς ενέργειες από μια κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ φεύγουν πλέον οριστικά από τη διαγραφή του μεγαλύτερου μέρους και προσαρμόζονται στο να χρησιμοποιηθούν για το κούρεμά του σε βιώσιμα επίπεδα.

Δεύτερον, παραβιάζονται πλέον ανοιχτές πόρτες. Το μέτρο του κουρέματος βρίσκεται ήδη στην ατζέντα, μιας και ήδη το θέτουν τόσο το ΔΝΤ όσο και ο Σαμαράς, αλλά συζητιέται ευρέως και εντός γερμανικών κύκλων και αναγγέλλεται ανοικτά από αξιωματούχους της Ευρωζώνης. Δηλαδή κάθε άλλο παρά αποκλείεται από την ίδια την Τρόικα και ενδέχεται να προβούν εκ των πραγμάτων και με απολύτως δικής τους πρωτοβουλία σε ένα νέο κούρεμα το επόμενο διάστημα.

Τρίτον, έχουμε ήδη μια εμπειρία κουρέματος. Και αποτέλεσε άσχημη εμπειρία για τον ελληνικό λαό, όχι για τους «δανειστές». Πρακτικά, η Γερμανία δεν υπάρχει καμία περίπτωση να δεχθεί να κουρέψει το ελληνικό χρέος χωρίς πολλαπλάσια ανταλλάγματα. Αν μια αυριανή κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ προβεί σε μονομερή ενέργεια, ποια θα είναι η συνέχεια; Θα τεθεί ή όχι θέμα χρηματοδότησης της Ελλάδας από την Τρόικα; Στην τελική, θα τεθεί ή όχι θέμα συμμετοχής της Ελλάδας στην Ευρωζώνη; Αυτά όμως, τον Α. Τσίπρα φαίνεται να μην τον προβληματίζουν καν, να μην τα θέτει υπό αίρεση, αφού τα λειψά χρήματα του ΕΣΠΑ θα είναι ένα από τα βασικά εργαλεία καταπολέμησης της ανεργίας, σύμφωνα με την ομιλία του στους παραγωγικούς φορείς της Θεσσαλονίκης («Θέλουμε και μπορούμε να πετύχουμε καίριο πρώτο χτύπημα στην ανεργία. […] Με τον αναπροσανατολισμό των πόρων του ΕΣΠΑ στη στήριξη της δημόσιας και κοινωνικής επιχειρηματικότητας»)…

Υπό αυτή την έννοια, η αποστροφή του λόγου του Αλ. Τσίπρα «δε χρωστά μόνο η Ελλάδα στη Γερμανία, αλλά και η Γερμανία στην Ελλάδα», αναφερόμενος στη διεκδίκηση των κατοχικών δανείων έχει ιδιαίτερη σημασία: πρώτον, γιατί ενώ τάχα πάει επιθετικά να διεκδικήσει τις αποζημιώσεις, αναγνωρίζει ρητά την κερδοσκοπική τοκογλυφία της Γερμανίας. Δεύτερον, γιατί μετά τις δηλώσεις του Προέδρου του DieLinke, αδυνατίζει η όποια συμμαχία θα μπορούσε να παίξει ρόλο στην υποσχόμενη διαπραγμάτευση.

ΣΥΡΙΖΑ και ατζέντα Σαμαρά

Πέρα από τη νέα προσέγγιση του Α. Τσίπρα για το χρέος, έχει ενδιαφέρον και η προσέγγισή του για την κυβερνητική ατζέντα. Σύμφωνα με την ομιλία του στους παραγωγικούς φορείς: «…το εθνικό σχέδιο για την οικονομική, κοινωνική και περιβαλλοντική ανασυγκρότηση του τόπου […] (έχει ως πρώτο πυλώνα) τη σταθεροποίηση της οικονομίας, που ήδη συμπύκνωσα στο τρίπτυχο: πρωτογενές πλεόνασμα, ανακεφαλαιοποίηση τραπεζών και ρευστότητα στην αγορά».

Μόνο που ακριβώς τα ίδια είναι το βασικό οπλοστάσιο, οι βασικές έννοιες που χρησιμοποιούν η κυβέρνηση και τα αστικά επιτελεία το τελευταίο διάστημα για να παρουσιάσει ακριβώς ένα υποτιθέμενο σχέδιο σύμφωνα με το οποίο θα σταθεροποιήσει την ελληνική οικονομία και θα μας οδηγήσει στην πολυπόθητη έξοδο από την ύφεση και την κρίση. Η ανάλυση του Α. Τσίπρα για την έξοδο από το μνημόνιο ταυτίζεται με την αστική αφήγηση: Με τόση ύφεση θα πιάσουμε πάτο και κάποια στιγμή θα έρθει η ανάπτυξη. Με τέτοια κατάρρευση δαπανών θα μειωθεί κάποια στιγμή το έλλειμμα και θα έχουμε πλεόνασμα. Με τέτοιο βάλτωμα στην οικονομία θα έρθει κάποια στιγμή η σταθεροποίηση σε πολύ χειρότερο επίπεδο. Στοιχειώδεις διαπιστώσεις μεν, αλλά καθόλου ουδέτερες. Γιατί το πρόβλημα δεν είναι να σταθεροποιηθεί η οικονομία ούτε να επιτευχθεί το πρωτογενές πλεόνασμα, αλλά να ανασάνει η κοινωνία από την ασφυξία.

Σύμφωνα με τον επικεφαλής του ΣΥΡΙΖΑ:

  • α. Το πρωτογενές πλεόνασμα, με κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ, θα προκύψει από «την ανακοπή της μείωσης των κοινωνικών δαπανών και την αύξηση των δημόσιων εσόδων».
  • β. Η ανακεφαλαιοποίηση τραπεζών θα προκύψει από «την ανάκτηση από δημόσιο του Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας».
  • γ. Η ρευστότητα στην αγορά θα προκύψει «με κάθε διαθέσιμο μέσο» και γίνεται παραπομπή «σε μελέτες για νέα, ειδικού σκοπού, χρηματοοικονομικά εργαλεία».

Πρώτη παρατήρηση: Και πρωτογενές πλεόνασμα, και αύξηση των κοινωνικών δαπανών, δεν μπορεί να υπάρξει, εκτός κι αν βρέξει πολύ χρήμα από τον ουρανό. Η δε φορολόγηση των πλούσιων θα αργήσει να αποδώσει (και όσο αποδώσει σε συνθήκες ΕΕ), πολύ περισσότερο αν συνοδεύεται από φορολογικές ελαφρύνσεις για τους φτωχούς. Δηλαδή η εξίσωση δεν βγαίνει αν στις μεταβλητές της δεν μπει η νομισματική και δημοσιονομική πολιτική, δηλαδή η οικονομική πολιτική στο σύνολό της και σε τελείως άλλη κατεύθυνση από αυτή που επικρατεί σήμερα. Δεν είναι απλά ζήτημα κατανομής εσόδων και εξόδων, είναι ζήτημα προσανατολισμού.

Δεύτερη παρατήρηση: Θα συμφωνήσει σε όλα αυτά τα μέτρα και η Μέρκελ; Θα κατανοήσει και θα πειστεί μέσα από το διάλογο και τη διαπραγμάτευση ότι είναι προς το συμφέρον της Ευρωζώνης και του γερμανικού κεφαλαίου η στροφή στην αύξηση των δημόσιων εσόδων και η ελληνική διαχείριση του ΤΧΣ από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ; Με δεδομένο ότι η Γερμανία, ή καλύτερα το γερμανικό κεφάλαιο, έχει βγει πολλαπλά κερδισμένο από τη διαχείριση του ελληνικού χρέους, από την εσωτερική υποτίμηση της Ελλάδας και από τα ανταλλάγματα για τον συνεχιζόμενο δανεισμό και τα συνεπαγόμενα Μνημόνια, θα παραχωρήσει τα προνόμια της επειδή θα πειστεί για τι;

Τρίτη παρατήρηση: Με δεδομένο τον κορσέ της εκχώρησης της νομισματικής και όχι μόνο πολιτικής στα όργανα της Ευρωζώνης και της ΕΕ, θα αφεθεί η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ να δημιουργήσει νέα χρηματοπιστωτικά εργαλεία (και ποια θα είναι αυτά;) για εσωτερική παροχή ρευστότητας; Η εσωτερική παροχή ρευστότητας θα γίνει παρέχοντας ευρώ; Από πού; Και όλα αυτά χωρίς να βγει η Ελλάδα από την Ευρωζώνη;

Μήπως τελικά επαναλαμβάνεται το παιγμένο έργο των φραστικών αλλά όχι ουσιαστικών διαφοροποιήσεων; Στην προκειμένη περίπτωση, όχι απλά δεν αμφισβητείται το πλαίσιο που πνίγει τη χώρα, αλλά εμφανίζεται μια ιδιότυπη σύγκλιση σε μια οικουμενική ατζέντα οικονομικής πολιτικής μετά το μνημόνιο. Γιατί ακόμα και μετά το μνημόνιο, θα εξακολουθεί να υπάρχει για δεκαετίες η επίπτωσή του, εκτός κι αν αναληφθεί το τιτάνιο έργο της ανασυγκρότησης της χώρας. Μόνο που απόλυτη προϋπόθεση για μια τέτοια ανασυγκρότηση είναι ο εγχώριος έλεγχος της οικονομίας και του νομίσματος. Μπορούμε βέβαια πάντα, να περιμένουμε να βρέξει χρήμα από τον ουρανό.

Ο Λόιντ Τζορτζ υποστήριζε ότι το χειρότερο πράγμα στον κόσμο είναι να νομίζεις ότι μπορείς να πηδήξεις πάνω από ένα χάσμα με μικρά πηδηματάκια. Θα πέσεις μέσα. Μόνη επιλογή είναι το μεγάλο άλμα. Αρκεί να θες όντως να πηδήξεις πάνω από το χάσμα.

Τελευταία άρθρα από τον/την Κώστας Κωστόπουλος

Προσθήκη σχολίου

Βεβαιωθείτε ότι εισάγετε τις (*) απαιτούμενες πληροφορίες, όπου ενδείκνυται. Ο κώδικας HTML δεν επιτρέπεται.

επιστροφή στην κορυφή

Επικοινωνήστε με το Σχέδιο β'

Μπόταση 6, Εξάρχεια, 1ος όροφος 

info@sxedio-b.gr

210 3810040