Η «ανθρωπιστική» επέμβαση στη Συρία, η κατάσταση στη Μέση Ανατολή κι ο ρόλος της Ελλάδας

Η «ανθρωπιστική» επέμβαση στη Συρία, η κατάσταση στη Μέση Ανατολή κι ο ρόλος της Ελλάδας

Των Θωμά Νικολάου και Φαίδρας Σφαντού.

Η ανάληψη της εξουσίας από τον Μπάρακ Ομπάμα έθεσε στόχους διαφορετικούς απ’ αυτούς της κυβέρνησης Μπους. Η πολιτική Μπους στη Μέση Ανατολή κρίθηκε αποτυχημένη ύστερα από το ρόλο που έπαιξαν οι πόλεμοι στο Ιράκ και στο Αφγανιστάν, οι οποίοι δεν πέτυχαν τους στόχους που είχε θέσει η εξωτερική πολιτική των Η.Π.Α.

Πώς οραματιζόταν οι Η.Π.Α. τη Μ. Ανατολή

Οι Η.Π.Α. είχαν αντιληφθεί ότι η Μ. Ανατολή και η ευρύτερη περιοχή ήταν εθνολογικά και θρησκευτικά διασπασμένη. Έτσι έθεσαν σαν στόχο, όπως και στα Βαλκάνια τη δεκαετία του ’90, να δημιουργήσουν μικρά κρατίδια και να προσπαθήσουν να έχουν όσο το δυνατό περισσότερα κράτη υπό τον έλεγχό τους. Αυτή τη στιγμή το μόνο ξεκάθαρα φιλοδυτικό καθεστώς μετά την επέμβαση σε Ιράκ και Αφγανιστάν είναι για την ώρα, το πολύ μικρό σε μέγεθος, Ιρακινό Κουρδιστάν.

Τα προβλήματα που προέκυψαν από την πολιτική των Η.Π.Α.

Αποδείχθηκε όμως στη συνέχεια ότι η κατάσταση στην περιοχή ήταν περισσότερο πολύπλοκη απ’ότι είχαν προβλέψει οι Η.Π.Α. Το Ιράν έχει μεγαλύτερη επιρροή στην περιοχή σε σχέση μ’αυτήν που οι Η.Π.Α. υπολόγιζαν ότι μπορούν να δημιουργήσουν με τους πολέμους που επιχείρησαν, αναλογιζόμενοι και το αντίστοιχο κόστος που αυτοί είχαν.

1. Το Ιράν είναι το μοναδικό σιϊτικό κράτος έχοντας ταυτόχρονα αρκετά μεγάλη θρησκευτική ομοιογένεια. Στο γειτονικό Ιράκ οι σιϊτες αποτελούν το 60% του πληθυσμού, αυξάνοντας την πολιτική επιρροή των Ιρανών στο κατεστραμμένο από τον πόλεμο της Δύσης Ιράκ. Επιπλέον το ανατολικό κομμάτι της Σαουδικής Αραβίας στο οποίο βρίσκονται και τα περισσότερα αποθέματα πετρελαίου, κατοικείται από σιϊτες. Οι πρόσφατες ταραχές στο Μπαχρέιν δημιουργήθηκαν από καταπιεσμένους σιϊτικούς πληθυσμούς. Επίσης η Χεζμπολάχ, η δεύτερη μεγαλύτερη δύναμη του Λιβάνου μετά την κυβέρνηση, είναι σιιτική οργάνωση που έχει άμεσες σχέσεις με το Ιράν.

2. Ένας ακόμα σημαντικός παράγοντας που καθιστά το Ιράν αγκάθι για τις Η.Π.Α. στην περιοχή είναι ότι έρχεται δεύτερο σε αποθέματα φυσικού αερίου παγκοσμίως και τέταρτο σε αποθέματα αργού πετρελαίου. Ταυτόχρονα έχει τον πιο πιστό στρατό στην ευρύτερη περιοχή και αποτελεί στρατηγικό σύμμαχο της Ρωσίας.

Εξωτερική πολιτική Ομπάμα

Ο Ομπάμα αντιλαμβανόμενος τις δυσκολίες που πρόεκυψαν στη Μ. Ανατολή έβαλε σαν πρώτο στόχο της διακυβέρνησής του τον έλεγχο του Ειρηνικού ωκεανού και την ανάσχεση της Κίνας. Δε μπορούσε να αγνοήσει όμως μια περιοχή όπως η Μ. Ανατολή. Το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν έβαζε σε διλήμματα ασφάλειας στρατηγικούς συμμάχους των Η.Π.Α. στην περιοχή, κυρίως το Ισραήλ.

Ο τρόπος με τον οποίο οι Η.Π.Α. στόχευαν να αποδυναμώσουν το Ιράν ήταν καταρχήν να θέσουν κόκκινες γραμμές όσον αφορά στο πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και να εκμεταλλευτούν την κατάσταση που προέκυψε στη Συρία. Η πτώση του Άσαντ θα σήμαινε για το Ιράν αλλά και για τη Ρωσία την απώλεια ενός πολύ σημαντικού συμμάχου. Οι Η.Π.Α. και οι δυτικοί σύμμαχοί τους παρόλο που υποστήριξαν τις αντικαθεστωτικές δυνάμεις, δεν μπόρεσαν να βρουν σ’αυτές αξιόπιστους συνομιλητές που θα επέβαλαν την πολιτική τους. Δεδομένου του ότι οι αντικαθεστωτικοί στη Συρία υποστηρίζονται σε μεγάλο βαθμό κι από την Αλ Κάιντα, το πρόβλημα στην περιοχή αποτελεί δισεπίλυτο γρίφο.

Ο Ομπάμα είχε θέσει σαν κόκκινη γραμμή μιας στρατιωτικής επέμβασης τη χρήση χημικών όπλων από το καθεστώς του Άσαντ. Πράγματι η χρήση χημικών όπλων αποτελεί έγκλημα κατά της ανθρωπότητας. Παρόλα αυτά δε μπορούμε να είμαστε σίγουροι για το ποιος και υπό ποιες συνθήκες έδωσε την εντολή. Η λογική λέει ότι ο Άσαντ στη δεδομένη συγκυρία, που είχε καταφέρει να έχει το πάνω χέρι, θα ήταν παράλογο να είχε παραβιάσει την κόκκινη γραμμή που είχαν θέσει οι Η.Π.Α. Από την άλλη δε μπορεί κανείς να αμφισβητήσει τη σκληρότητα που επέδειξε στα 3 χρόνια του συριακού εμφυλίου. Μεγάλο μέρος όμως της κοινής γνώμης είχε ταχθεί με το πλευρό του καθεστώτος. Την ίδια σκληρότητα θα μπορούσαν να είχαν επιδείξει κι οι αντικαθεστωτικοί. Πρόσφατα κυκλοφόρησε στο διαδίκτυο βίντεο που δείχνει 2 παιδάκια να εκτελούνται επειδή υποστήριζαν το καθεστώς. Επίσης υπάρχουν αποδείξεις ότι χημικά όπλα έχουν χρησιμοποιηθεί ενάντια στα στρατεύματα του Άσαντ.

Ποιος θα έπρεπε να ήταν ο ρόλος της Ελλάδας

Η ελληνική κυβέρνηση τάχθηκε υπέρ μιας «αναλογικής» απάντησης κατά του Άσαντ, χωρίς να ζητήσει καν τη γνώμη του ελληνικού λαού και του κοινοβουλίου. Την ίδια στιγμή πολύ ισχυρότερες δυνάμεις όπως η Ρωσία και η Κίνα, συνεχίζουν να τάσσονται υπέρ μιας πολιτικής λύσης και υπέρ της συνέχισης των διαπραγματεύσεων που είχαν ξεκινήσει στη Γενεύη. Η θέση της Ελλάδας είναι πράγματι στρατηγική. Στον πόλεμο της Λιβύης οι βάσεις της Σούδας και της Καλαμάτας έπαιξαν πολύ σημαντικό ρόλο για την επίθεση των νατοϊκών δυνάμεων ενάντια στο καθεστώς Καντάφι. Τον ίδιο σημαντικό ρόλο θα μπορούσε να παίξει η χώρα στην περίπτωση της Συρίας. Γιατί η Ελλάδα θα έπρεπε, όμως, να πάρει μέρος σ’ άλλον έναν βρώμικο πόλεμο; Η «πολιτισμένη» Δύση έχει αποδείξει πολλές φορές στο παρελθόν, ότι χρησιμοποιεί σαν πρόσχημα τα ανθρώπινα δικαιώματα για να επιτύχει τους σκοπούς της.

Τη στιγμή που η ελληνική κυβέρνηση επιλέγει να είναι με το μέρος των αμερικάνων αποκλείει κάθε άλλη επιλογή στην εξωτερική της πολιτική. Αν με το ίδιο μένος υποστήριζε την αντίθεση της στον πόλεμο θα μπορούσε να ανοίξει νέους διπλωματικούς διαύλους στην προσέγγιση της Ρωσίας και άλλων χωρών της Ανατολής. Παράλληλα, θα έπρεπε να πιέσει προς μια κατεύθυνση πολιτικής λύσης, του συριακού εμφυλίου. Το ενδεχόμενο μιας ευρύτερης ανάφλεξης στην περιοχή δεν θα μπορούσε να είναι προς το συμφέρον της χώρας.

Η ελληνική κυβέρνηση όμως έχει αποδείξει πως δεν διστάζει να βάψει τα χέρια της με αίμα, εξ’ άλλου παρόμοια πολιτική ακολουθεί και στο εσωτερικό της. Είναι πια καιρός ν’ απαλλαγούμε από αυτήν αλλά και τους συμμάχους της.

2 σχόλια

  • tom nikolaou
    tom nikolaou Κυριακή, 01 Σεπτεμβρίου 2013 13:35 Σύνδεσμος σχολίου

    Εσύ, φίλε μου, τι προτείνεις; Πως πιστεύεις ότι πρέπει να δράσει η Δύση; Προφανώς και δεν κατάλαβες ότι δεν είναι κανένας ηλίθιος ώστε να πιστεύει ότι η Ρωσία και η Κίνα είναι υπερασπιστές των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Επίσης, δεν κατάλαβες ότι οι διεθνείς σχέσεις, ακόμα και για μια χώρα που θέλει να εφαρμόσει αριστερή πολιτική, δεν μπορούν να γίνουν με μοναδικό κριτήριο την υπεράσπιση των "ανθρωπίνων δικαιωμάτων", γιατί τέτοιες χώρες, δυστυχώς, δεν υπάρχουν (εκτός ελαχίστων περιπτώσεων). Ή μήπως αυτές, για σένα, είναι οι Η.Π.Α και οι σύμμαχοί τους; Εδώ ερχόμαστε στο σημείο, που πρέπει να σκεφτούμε τα οφέλη, όπως λές. Πολλά παραδείγματα θα μπορούσα να σου δώσω, ένα από αυτά είναι ότι δεν θα χρειαζόταν να πληρώνουμε το φυσικό αέριο, που έρχεται από τη Ρωσία, 30% ακριβότερο απ' ότι οι άλλες χώρες της Ε.Ε, εξαιτίας του γεγονότος ότι για να προσανατολιστούμε στο άρμα της Δύσης έχουμε κάνει κάθε δυνατή προσπάθεια για να παγώσουμε οποιαδήποτε σχέση είχαμε χτίσει με τους Ρώσους. Επίσης, είναι γνωστό ότι η Τουρκία, με στόχο να αποκτήσει στρατιωτικό πλεονέκτημα έναντι της Ελλάδας, δεν στράφηκε για τους αμυντικούς της εξοπλισμούς στις Δυτικές χώρες, αλλά στην Κίνα, επειδή αγόραζε οπλικά συστήματα στο 1/3 της τιμής από αυτά που αγόραζε η Ελλάδα. Εγώ καταλήγω στο συμπέρασμα, πως για να εφαρμοστεί μια διαφορετική πολιτική στο εσωτερικό της Ελλάδας πρέπει παράλληλα, η νέα της κυβέρνηση, να επανεξετάσει την εξωτερική πολιτική και διπλωματία της χώρας. Επιτέλους πρέπει και σε διεθνές επίπεδο να υπάρξει αυτό το παράδειγμα χώρας που θα πηγαίνει κόντρα σε ότι η δύση έχει βαφτίσει προοδευτικό, δηλαδή τον καπιταλισμό και την παγκοσμιοποίηση. Η Ελλάδα, παρόλο που είναι μικρή χώρα, θα μπορούσε να παίξει αυτό το ρόλο. Εκεί κολλάει και η προσπάθεια που θα έπρεπε να κάνει μια ριζοσπαστική κυβέρνηση ώστε να δωθεί πολιτική λύση στο πρόβλημα της Συρίας. Εδώ, φίλε μου, μπερδεύεις την έννοια της επιβολής ισχύος, που σίγουρα η Ελλάδα δεν μπορεί να παίξει, με την δυνατότητα της ισχύος του παράδειγματος που θα μπορούσε να αποτελέσει μια τέτοια κίνηση. Αν η Ελλάδα έπαιζε, το διπλωματικό χαρτί της πολιτικής λύσης θα κέρδιζε σε πολιτική επιρροή κάτι που δεν θα ήταν καθόλου αμελητέο. Μπορεί να μην σου αρκούν αυτά, αλλά δεν μπορώ να κάνω κάτι παραπάνω για σένα.

  • Μαύρος Πητ
    Μαύρος Πητ Σάββατο, 31 Αυγούστου 2013 22:40 Σύνδεσμος σχολίου

    Δεν κατάλαβα τι προτείνετε
    Δεν θέλετε να συμμαχήσουμε με "την Δύση" (αλήθεια γιατί χρησημοποιείτε τον όρο λες και η Ελλάδα δεν ανήκει στην Δύση;) γιατί χρησημοποιεί σαν πρόσχημα τα ανθρώπινα δικαιώματα και έχει βαμμένα τα χέρια της με αίμα και στα καπάκια ζητάτε να ανοίξουμε νέους διπλωματικούς διαύλους με τις άσπιλλες Κίνα και Ρωσία των οποίων η πολιτική είναι αποκλειστικά προσανατολισμένη στον Άνθρωπο και τα Δικαιώματά του...

    Αλλά δεν μας λέτε ποια είναι τα οφέλη για εμάς από μια συμμαχία με την Κίνα και την Ρωσία, πέρα από το ότι δεν θα βάψουμε τα χέρια μας με αίμα αφού δεν θα παρέμβουμε και έτσι δεν θα πεθάνε κανένας πια στην Συρία...

    Το ότι η Ελλάδα πρέπει να "πιέσει για διπλωματική λύση" είναι προφανώς ανέκδοτο - εκτός και αν πραγματικά πιστεύετε ότι ο χειρότερος εμφύλιος των τελευταίων 20 χρόνων θα σταματούσε αν πίεζε ένα κράτος που πριν δύο χρόνια δεν ήταν καν σε θέση να γνωρίζει πόσους υπαλλήλους έχει και πόσο τους πληρώνει...

    Εσείς πώς πιστεύτε πως πρέπει να δράσει "η Δύση";

Προσθήκη σχολίου

Βεβαιωθείτε ότι εισάγετε τις (*) απαιτούμενες πληροφορίες, όπου ενδείκνυται. Ο κώδικας HTML δεν επιτρέπεται.

επιστροφή στην κορυφή

Επικοινωνήστε με το Σχέδιο β'

Μπόταση 6, Εξάρχεια, 1ος όροφος 

info@sxedio-b.gr

210 3810040