Ο κρυμμένος θησαυρός των προσφύγων. Του Άντριου Λέον Χάννα

Ο κρυμμένος θησαυρός των προσφύγων. Του Άντριου Λέον Χάννα

Ο κρυμμένος θησαυρός των προσφύγων

Του Άντριου Λέον Χάννα

Ο συγγραφέας είναι συνιδρυτής του DreamxAmerica μιας πρωτοβουλίας για την στήριξη των παραγωγικών ευκαιριών των προσφύγων στις ΗΠΑ στα πλαίσια της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου του Χάρβαρντ. Προκαλώντας μεγάλη έκπληξη, το βιβλίο του «25 εκατομμύρια Σπινθήρες», που αναφέρεται στις παραγωγικές δυνατότητες που έχουν οι πρόσφυγες, πήρε πριν δύο μέρες το ετήσιο βραβείο των FinancialTimes σε νέο συγγραφέα που το βιβλίο του σχετίζεται με την επιχειρηματικότητα. Το κείμενο που ακολουθεί είναι απόσπασμα από την έκθεση που είχε κάνει ο συγγραφέας για την υποψηφιότητα του βιβλίου του.

«Εδώ, στο μεγαλύτερο στρατόπεδο προσφύγων παγκοσμίως, ζουν μερικοί από τους πιο ξεχασμένους και ευπαθείς συνανθρώπους μας. Έχοντας διαφύγει από το θάνατο και την καταστροφή, οικογένειες μοιράζονται την ζωή τους μέσα σε μικρές δομές, με την ελάχιστη τροφή και νερό. Και ακόμη λιγότερες ευκαιρίες εκπαίδευσης και ανάπτυξης. Ο πλανήτης μας είναι στο μέσο της μεγαλύτερης προσφυγικής κρίσης στην ιστορία του και στρατόπεδα σαν και αυτό του Ζαατάρι (στην Ιορδανία, τέταρτη σε μέγεθος «πόλη» της χώρας) είναι με πολλούς τρόπους χώροι απελπισίας, λόγω της έλλειψής πόρων καθώς και της βίας που οδήγησε στην δημιουργία αυτών των ιδιότυπων κοινοτήτων. Ας σκάψουμε όμως λίγο βαθύτερα, πίσω από την εικόνα του Ζαατάρι που συνήθως προπαγανδίζουν τα Μέσα Ενημέρωσης και θα βρούμε, κατά ένα αξιοθαύμαστο τρόπο, ότι οι δύσκολες συνθήκες είναι μόνο ένα μέρος της ιστορίας. Ένα μικρό μέρος. Ας κοιτάξουμε βαθύτερα μέσα στις ζωές των κατοίκων του Ζαατάρι και των άλλων προσφυγικών κέντρων σε όλη την υφήλιο και θα δούμε ζωντανά παραδείγματα από το πώς ο σπινθήρας της καινοτομίας – και η καθαρή χαρά που έρχεται μαζί του – είναι εξαιρετικά λαμπερός σε στιγμές που φαίνονται εντελώς σκοτεινές. Η κοινότητα των 80.000 στο Ζαατάρι μόνη της έχει γεννήσει 3000 νέες πρωτοβουλίες που έχουν δημιουργηθεί από ανθρώπους με εμπνευσμένο επιχειρηματικό πνεύμα. Γυναίκες σαν την Ουμ που διέφυγαν από το συριακό εμφύλιο πόλεμο, και δημιούργησαν ένα κατάστημα καλλυντικών και ειδών γάμου που προσφέρουν αξιοπρέπεια και την τόσο αναγκαία χαρά στις ζωές των γειτόνων τους. Ανάλογα φαινόμενα θα αντικρύσουμε σε όλο τον κόσμο σε άλλα στρατόπεδα. όπως την Μασίκα που έφυγε από το Κονγκό, όπου ο σύζυγός της δολοφονήθηκε, και έφτασε στην Αιθιοπία όπου δημιούργησε και ανέπτυξε ένα πρωτότυπο αρτοποιείο και εστιατόριο που τροφοδοτεί την κοινότητα.

Αν οι άνθρωποι των προσφυγικών κέντρων παρουσιάζονται μονοδιάστατα ως θύματα, οι πρόσφυγες που ζούνε μέσα στις κοινωνίες των χωρών όπου έφτασαν συχνά μονοδιάστατα φωτογραφίζονται ως κακοποιοί. Ζωγραφίζονται. στην καλύτερη των περιπτώσεων, ως άχρηστα άτομα, ανίκανα να μάθουν την γλώσσα της χώρας υποδοχής και κλέφτες των θέσεων απασχόλησης. Ακόμα χειρότερα είναι όλοι τρομοκράτες που διαλύουν το παραδοσιακό ηθικό πλέγμα των ανεπτυγμένων χωρών. Η οικονομική αφήγηση επίσης για την προσφυγική κρίση στην Ευρώπη, στις ΗΠΑ και αλλού είναι ιδιαίτερα σκληρή και εμφανίζεται ως ένα δίλημμα ανάμεσα στην επιλογή του να θυσιαστεί η οικονομική ευημερία για χάρη της αλληλεγγύης προς τους πρόσφυγες και την επιλογή της οικοδόμησης ενός τείχους που θα τους αφήσει είτε στην άλλη πλευρά των συνόρων ή μέσα στην θάλασσα. Δεν υπάρχει τίποτα ανάμεσα σε αυτές τις δύο επιλογές, απλώς η αφήγηση αυτή είναι εντελώς ανακριβής. Πέρα από το γεγονός ότι οι πρόσφυγες σχεδόν ποτέ δεν είναι πρόξενοι των τρομοκρατικών επιθέσεων, αυτοί φέρνουν δημιουργικότητα και ιδέες στις νέες πατρίδες με ένα ταχύτατο ρυθμό, συνήθως δημιουργώντας καινοτόμες πρωτοβουλίες σε ένα βαθμό πολύ υψηλότερο παρότι οι εγχώριοι κάτοικοι. Και παρότι βέβαια υπάρχει ένα οικονομικό κόστος για το καλωσόρισμα των προσφύγων σε ένα έθνος αυτό εξουδετερώνεται εντελώς από το νέο πολιτιστικό πλούτο και την παραγωγική ανάπτυξη που μπορούν να φέρουν οι πρόσφυγες. Πρόκειται για πρόσφυγες – επιχειρηματίες όπως ο Ραζάν που ξέφυγε από την βία του εμφυλίου στην χώρα του για να εγκαινιάσει και να αναπτύξει μια τυροκομική παραγωγική μονάδα στην Βρετανία. Ή ο Άνταμ ο οποίος κατάφερε να ξεπεράσει τα εμπόδια και να δημιουργήσει μια μονάδα επιδιόρθωσης ηλεκτρονικών συσκευών η οποία εξυπηρετεί την νέα πατρίδα που την φιλοξενεί, την Ουγκάντα. Στην πραγματικότητα δεν είναι μεγαλοστομία να πούμε ότι τα στρατόπεδα προσφύγων και οι κοινότητες που φιλοξενούνται γίνονται θερμοκήπια επιχειρηματικότητας. Οι πρόσφυγες ανήκουν στους πιο ανθεκτικούς, γενναίους και εμπνευσμένους ανθρώπους αυτού του πλανήτη. Ορισμένες οργανώσει όπως η ΚIVA και η AlliedFund κατανόησαν τις μοναδικές, καινοτόμες ικανότητες των προσφύγων, μαζί δημιούργησαν το Παγκόσμιο Προσφυγικό Ταμείο πέρυσι και έχουν συγκεντρώσει σημαντικά κεφάλαια για να ενισχύσουν αυτές τις ιδέες. Αντί να θρηνούμε για την προσφυγική κρίση ή να αρνιόμαστε καλωσορίσουμε τους πρόσφυγες, διάφοροι θεσμοί θα μπορούσαν να ενώσουν τις δυνάμεις τους και να οικοδομήσουν ένα ισχυρό κίνημα που θα γινόταν καταλύτης της οικονομικής ανάπτυξης μέσω των ιδεών και προτάσεων των προσφύγων.

Η ζωή στο Ζαατάρι είναι δομημένη : Κάθε κάτοικος παίρνει 4 φέτες ψωμί ημερησίως και ένα μηνιαίο διατροφικό επίδομα των 23 ευρώ. Οι μόνες τυπικά διαθέσιμες εργασίες σχετίζονται με τις διοικητικές ανάγκες του προσφυγικού κέντρου ή με εργασίες των ΜΚΟ. Μπορούμε να συγχωρεθούμε λοιπόν αν πρόχειρα σκεφτούμε ότι δεν είναι ο καλύτερος τόπος για να ιδρυθεί μια βιοτεχνία καλλυντικών και ειδών γάμου. Αλλά αυτό ακριβώς κάνει την Ουμ διαφορετική από εμάς. Η Ουμ, που σημαίνει «μητέρα» στα αραβικά, είχε δικό της κατάστημα καλλυντικών και ενδυμάτων στη Συρία προτού γίνει στάχτες από τον εμφύλιο. Ακριβώς όμως έξι μήνες μετά την άφιξη της στο Ζαατάρι, το ξαναέφτιαξε εκεί ξέροντας ότι οι ένοικοι του στρατοπέδου θα χρησιμοποιούσαν τις υπηρεσίες της ακόμη περισσότερο. Δημιούργησε την βιοτεχνία θέλοντας να προκαλέσει ένα αίσθημα κανονικότητας στις ζωές των κατοίκων του κέντρου και να τιμήσει την αξιοπρέπεια τους – μια αξιοπρέπεια που δεν μπορεί να κλαπεί από αυτούς όποιες κι αν είναι οι δυσκολίες τους. Όπως είπε στους εκπροσώπους της προσφυγικής υπηρεσίας των Ηνωμένων Εθνών UNHCR: «Η ζωή συνεχίζεται ακόμη κι αν είσαι πρόσφυγας. Οι άνθρωποι παντρεύονται. Αυτή η βιοτεχνία λειτουργεί εδώ και δεκατρείς μήνες. Έχουμε ράψει 700 νυφικά σε αυτό το διάστημα. Το καλύτερο από όλα σε αυτή τη δουλειά είναι η επαφή που έχω με αυτούς τους ανθρώπους που με απομακρύνει από όλη την αθλιότητα μέσα στην οποία σήμερα ζούμε».

Προσθήκη σχολίου

Βεβαιωθείτε ότι εισάγετε τις (*) απαιτούμενες πληροφορίες, όπου ενδείκνυται. Ο κώδικας HTML δεν επιτρέπεται.

επιστροφή στην κορυφή

Επικοινωνήστε με το Σχέδιο β'

Μπόταση 6, Εξάρχεια, 1ος όροφος 

info@sxedio-b.gr

210 3810040