Χάος από το κραχ των νομισμάτων εξαπλώνεται στον «παγκόσμιο Νότο»

Χάος από το κραχ των νομισμάτων εξαπλώνεται στον «παγκόσμιο Νότο»

Χάος από το κραχ των νομισμάτων εξαπλώνεται στον «παγκόσμιο Νότο»

 

Τα κρυπτονομίσματα φαίνονται πολλά υποσχόμενα, καθώς οι οικονομίες παραπαίουν λόγω των κυρώσεων και άλλων πιέσεων

 

Ιρανικό ριάλ: κραχ. Τουρκική λίρα: κραχ. Αργεντίνικο πέσο: κραχ. Βραζιλιάνικο ρεάλ: κραχ.

Υπάρχουν πολλαπλοί, παράλληλοι παράγοντες που επιδρούν σ’ αυτό το άγριο τοπίο των νομισμάτων που παραπαίουν.

Η περίπτωση της Τουρκίας επηρεάζεται τα μέγιστα από τη φούσκα της εύκολης πίστωσης που δημιούργησαν οι ευρωπαϊκές τράπεζες.

Το πρόβλημα της Αργεντινής σχετίζεται ως επί το πλείστον με τη νεοφιλελεύθερη πολιτική λιτότητας της κυβέρνησης του Μαουρίσιο Μάκρι που, περίπου πριν από τρεις μήνες, αναγνώρισε ότι δεν μπορούσε να εκπληρώσει τους συμφωνημένους στόχους πληρωμών προς το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο.

Το πρόβλημα του Ιράν οφείλεται στις σκληρές κυρώσεις που επέβαλαν οι ΗΠΑ ύστερα από τη μονομερή αποχώρηση της κυβέρνησης Τραμπ από τη συμφωνία για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.

Το πρόβλημα της Βραζιλίας έχει να κάνει με αυτό που η θεά της αγοράς θεωρεί ανάθεμα: τη νίκη του φυλακισμένου Λούλα (πρώην προέδρου Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα) ή του υποψηφίου που θα υποδείξει αυτός στις προεδρικές εκλογές του επόμενου Οκτωβρίου.

Πρόκειται για μια σοβαρή νομισματική κρίση που επηρεάζει σημαντικές αναδυόμενες αγορές. Τρεις εξ αυτών –η Βραζιλία, η Αργεντινή και η Τουρκία— είναι μέλη του G20 και το Ιράν, αν δεν υπήρχε εξωτερική πίεση, θα μπορούσε κάλλιστα να είναι μέλος, επίσης. Δύο εξ αυτών –το Ιράν και η Τουρκία— υφίστανται οικονομικές κυρώσεις εκ μέρους των ΗΠΑ , ενώ άλλες δύο , τουλάχιστον προς το παρόν, είναι σταθερά στην τροχιά της Ουάσιγκτον.

Ας συγκρίνουμε τώρα τα παραπάνω με τα νομίσματα που ανατιμούνται έναντι του αμερικανικού δολαρίου: το ουκρανικό γκρίβνια, το γεωργιανό λάρι και το κολομβιανό πέσο. Πρόκειται για χώρες που βεβαίως δεν πληρούν τα κριτήρια για το G20 – και όλες τους βρίσκονται στην τροχιά της Ουάσιγκτον.

Δώστε προσοχή στον άξονα του χρυσού

Ανεξάρτητοι αναλυτές, από τη Βραζιλία και την Τουρκία μέχρι το Ιράν, συμφωνούν σε μεγάλο βαθμό ότι ο συντριπτικά ισχυρότερος παράγοντας της τρέχουσας νομισματικής κρίσης είναι η αντιστροφή της πολιτικής της νομισματικής χαλάρωσης που εφαρμόζει η Κεντρική Τράπεζα των ΗΠΑ.

Όπως παρατήρησε ο επενδυτικός τραπεζίτης και διαχειριστής ρίσκου Τζιμ Ρίκαρντς, στην πράξη η ποσοτική χαλάρωση αντιπροσώπευε την κήρυξη νομισματικού πολέμου εναντίον όλου του πλανήτη εκ μέρους της Κεντρικής Τράπεζας των ΗΠΑ – τύπωμα δολαρίων κατά βούληση, σε κλίμακα τρισεκατομμυρίων. Αυτό σήμαινε πως οι ΗΠΑ υποτιμούσαν το αυξανόμενο αμερικανικό χρέος και έτσι οι ξένοι πιστωτές πληρώνονταν με φθηνότερα αμερικανικά δολάρια.

Τώρα η αμερικανική Κεντρική Τράπεζα αντέστρεψε αυτή τη διαδικασία και αφιερώθηκε ολοσχερώς στο λεγόμενο ποσοτικό σφίξιμο – νομισματικό περιορισμό.

Δεν πλημμυρίζουν πλέον οι αναδυόμενες αγορές όπως η Τουρκία, η Βραζιλία, η Αργεντινή, η Ινδονησία ή η Ινδία με ρευστά δολάρια. Τα αμερικανικά επιτόκια ανεβαίνουν. Η Κεντρική Τράπεζα των ΗΠΑ σταμάτησε να αγοράζει νέα ομόλογα. Το αμερικανικό υπουργείο Οικονομικών εκδίδει νέα ομόλογα χρέους. Έτσι, το ποσοτικό σφίξιμο, σε συνδυασμό με τον παγκόσμιο, στοχευμένο εμπορικό πόλεμο κατά μεγάλων αναδυόμενων αγορών, σηματοδοτεί μια νέα κανονικότητα: τη μετατροπή του αμερικανικού δολαρίου σε όπλο.

Δεν απορεί κανείς λοιπόν που η Ρωσία, η Κίνα, η Τουρκία και το Ιράν –σχεδόν κάθε μεγάλος περιφερειακός παίκτης που έχει επενδύσει στην ευρασιατική ολοκλήρωση— αγοράζουν χρυσό με στόχο να ξεφύγουν σταδιακά από την ηγεμονία του αμερικανικού δολαρίου. Όπως ο ίδιος ο Τζ. Π. Μόργκαν είπε πριν από έναν και πλέον αιώνα : «Ο χρυσός είναι χρήμα. Όλα τα άλλα είναι πίστωση».

Δεν γίνεται όμως κάθε νομισματικός πόλεμος για τον χρυσό. Γίνεται και για το αμερικανικό δολάριο. Αν και , σήμερα, το αμερικανικό δολάριο είναι σαν κάποιος μυστηριώδης επισκέπτης από το μακρινό διάστημα, που εξαρτάται από την ογκώδη μόχλευση, από έναν γαλαξία αναξιόπιστων χρηματοοικονομικών παραγώγων, από το τύπωμα χρήματος της ποσοτικής χαλάρωσης -- δεν δίνεται στον χρυσό η αληθινή του σημασία.

Αυτό πρόκειται να αλλάξει. Η Ρωσία και η Κίνα επενδύουν πολλά στην αγορά χρυσού. Η Ρωσία έχει ξεφορτωθεί μαζικά τα ομόλογα του αμερικανικού υπουργείου Οικονομικών. Και αυτό που συζητούν οι BRICS από τα μέσα της δεκαετίας του 2000 μπαίνει ξανά σε κίνηση: η δημιουργία ενός εναλλακτικού συστήματος πληρωμών που θα δίνει δυνατότητα απεμπλοκής από το υποταγμένο στο αμερικανικό δολάριο SWIFT.

Φαίνεται πως και η Γερμανία αλλάζει γνώμη ως προς αυτή την ιδέα. Εάν επέλθει μια τέτοια αλλαγή, θα μπορούσε πιθανώς να οδηγήσει την Ευρώπη προς τον γεωπολιτικό της αναπροσανατολισμό όσον αφορά τη στρατιωτική και στρατηγική της ανεξαρτησία.

Όταν και εάν συμβεί αυτό, ίσως κάποια στιγμή την επόμενη δεκαετία, η αμερικανική εξωτερική πολιτική που γίνεται αντιληπτή από τους φορείς της ως καταιγισμός κυρώσεων θα μπορούσε ουσιαστικά να εξουδετερωθεί.

Θα είναι μια μακροχρόνια, μια παρατεταμένη διαδικασία – ορισμένα στοιχεία, όμως, είναι ήδη ορατά, καθώς η Κίνα χρησιμοποιεί τις συναλλακτικές αγορές των ΗΠΑ για να υποβοηθήσει την εμφάνιση μιας ευρύτερης πλατφόρμας μεταβιβάσεων.   Στο κάτω κάτω οι βασικές αναδυόμενες αγορές δεν μπορούν να απεμπλακούν από το σύστημα του αμερικανικού δολαρίου χωρίς την πλήρη μετατρεψιμότητα του γουάν.

Και υπάρχουν χώρες που σκέφτονται τη δημιουργία των δικών τους κρυπτονομισμάτων. Η ψηφιακή χρηματοοικονομική διαδικασία είναι ο τρόπος για να προχωρήσουν.

Για παράδειγμα, κάποιες χώρες θα μπορούσαν να χρησιμοποιήσουν ένα κρυπτονόμισμα με τη μορφή των ειδικών τραβηκτικών δικαιωμάτων -- το οποίο στην πράξη είναι το χρήμα όπως ορίζεται από το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο. [Τα ειδικά τραβηκτικά δικαιώματα είναι διεθνές αποθεματικό περιουσιακό στοιχείο που δημιούργησε το ΔΝΤ σαν εναλλακτική μορφή των επίσημων συναλλαγματικών διαθεσίμων που διατηρούν τα κράτη που είναι μέλη του. (Σ.τ.μ)] Θα μπορούσαν να στηρίξουν τα νέα ψηφιακά νομίσματά τους με χρυσό.

Η βυθισμένη στην κρίση Βενεζουέλα δείχνει, τουλάχιστον, το δρόμο. Το «bolivar sobereno» (ισχυρό μπολίβαρ), το νέο νόμισμα που άρχισε να κυκλοφορεί στα μέσα Αυγούστου, είναι συνδεδεμένο με ένα νέο κρυπτονόμισμα, το πέτρο, που αξίζει 3.600 ισχυρά μπολίβαρ.

Το νέο κρυπτονόμισμα θέτει ήδη ένα σημαντικό ερώτημα: «Αντιπροσωπεύει το πέτρο μια μελλοντική πώληση πετρελαίου ή έκδοση εξωτερικού χρέους με εγγύηση το πετρέλαιο;» Στο κάτω κάτω, οι χώρες μέλη της ομάδας BRICS αγοράζουν ένα μεγάλο μέρος των 100 εκατομμυρίων πέτρο – με τη σιγουριά ότι καλύπτεται από το αξιόπιστο κοίτασμα του μπλοκ Αγιακούτσο, της πετρελαιοπαραγωγικής περιοχής του Ορινόκο.

Ο Βενεζουελάνος οικονομολόγος Τόνι Μπόζα το υπέδειξε αυτό όταν τόνισε τη σύνδεση ανάμεσα στο πέτρο και τις διεθνείς τιμές του πετρελαίου: «Δεν θα αφήσουμε να καθορίζεται η αξία του νομίσματός μας από ένα σάιτ στο διαδίκτυο, θα την καθορίζει η αγορά πετρελαίου».

Περσικό κρυπτονόμισμα;

Και αυτό μας φέρνει στο κεντρικό θέμα του οικονομικού πολέμου των ΗΠΑ κατά του Ιράν. Οι έμποροι του Περσικού Κόλπου είναι σχεδόν ομόφωνοι ως προς το ότι η παγκόσμια αγορά πετρελαίου περιορίζεται με ταχύτητα και θα εξαντληθεί τους επόμενους δύο μήνες.

Οι ιρανικές εξαγωγές πετρελαίου θα πέσουν πιθανώς στα μόλις πάνω από 2 εκατομμύρια βαρέλια τον Αύγουστο σε σύγκριση με τα 3,1 εκατομμύρια βαρέλια /ημέρα τον Απρίλιο.

Φαίνεται σαν να αναδιπλώνονται πολλοί παίκτες πριν ακόμη εφαρμοστούν οι κυρώσεις του Τραμπ.

Φαίνεται επίσης ότι η διάθεση στην Τεχεράνη είναι το «θα επιβιώσουμε», αλλά δεν είναι απολύτως σαφές αν η ιρανική ηγεσία έχει πλήρη επίγνωση του χαρακτήρα της επερχόμενης καταιγίδας.

Η πιο πρόσφατη έκθεση των Oxford Economics [ομίλου εταιρειών οικονομικών προβλέψεων και ποσοτικής ανάλυσης] φαίνεται αρκετά ρεαλιστική:

«Σύμφωνα με τις προβλέψεις μας, οι κυρώσεις θα ρίξουν την οικονομία και πάλι στην ύφεση, με το ΑΕΠ να συρρικνώνεται κατά 3,7% το 2019, τη χειρότερη οικονομική επίδοση σε έξι χρόνια. Για το 2020, βλέπουμε μεγέθυνση του ΑΕΠ κατά 0,5%, υπό την επίδραση μια μέτριας ανάκαμψης στον τομέα της ιδιωτικής κατανάλωσης και στις καθαρές εξαγωγές».

Οι συγγραφείς της έκθεσης, Μοχάμετ Μπαρνταστάνι και Μάγια Σενούσι, αναφέρουν ότι «οι άλλοι συμβαλλόμενοι της αρχικής συμφωνίας [της συμφωνίας για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν—JCPOA—ιδίως οι τρεις χώρες της ΕΕ] ακόμη δεν έχουν καθορίσει μια σαφή στρατηγική που θα τους επέτρεπε να παρακάμψουν τις αμερικανικές κυρώσεις και να εξακολουθήσουν να εισάγουν ιρανικό πετρέλαιο».

Η έκθεση αναγνωρίζει επίσης το προφανές: δεν θα υπάρξει εσωτερική πίεση στο Ιράν για αλλαγή του καθεστώτος (αυτό συμβαίνει μόνο στα διεστραμμένα νεοσυντηρητικά μυαλά των ΗΠΑ), ενώ «αμφότεροι, και οι μεταρρυθμιστές και οι συντηρητικοί {στο Ιράν}, θεωρούν από κοινού ότι πρέπει να αγνοηθούν οι κυρώσεις».

Πώς, όμως, θα τις αγνοήσουν; Η Τεχεράνη δεν έχει εμφανίσει ένα αποτελεσματικό σχέδιο που να μπορεί να πείσει οποιονδήποτε – από τους συμβαλλόμενους στην JCPOA μέχρι τους εισαγωγείς ενέργειας όπως η Ιαπωνία, η Νότια Κορέα και η Τουρκία. Αυτό θα αντιπροσώπευε μια πραγματική ευρασιατική ενοποίηση. Το να δηλώνει δε ο αγιατολάχ Χαμενεΐ ότι το Ιράν είναι έτοιμο να αποσυρθεί από την πυρηνική συμφωνία δεν είναι κάτι το θετικό.

Και τι ακριβώς συμβαίνει με το περσικό κρυπτονόμισμα;*

***********************

*Σχετικά μ’ αυτό το ερώτημα με το οποίο τελειώνει το παραπάνω άρθρο, στην ίδια εφημερίδα (συντάκτης Ρίτσαρντ Κουκ, http://www.atimes.com/article/goldman-sachs-say-no-to-bitcoin-while-tehran-says-yes/), σε άρθρο της 6ης Σεπτεμβρίου αναφέρονται τα εξής:

«Η αύξηση της τιμής [του bitcoin στο Ιράν] οφείλεται εν μέρει στο ότι οι άνθρωποι απομακρύνονται από το εθνικό νόμισμα, το ριάλ, που καταρρέει [λόγω των επικείμενων αμερικανικών κυρώσεων]. Αλλά η εν λόγω αύξηση εμφανίστηκε αμέσως μετά την ανακοίνωση [5/9] της Κεντρικής Τράπεζας του Ιράν ότι η χώρα πρόκειται να αναγνωρίσει επισήμως την εξόρυξη κρυπτονομισμάτων ως κλάδο.

»Η ανακοίνωση, που δόθηκε στη δημοσιότητα από την υπηρεσία Τύπου της τράπεζας, Ibena, προσέθετε επίσης ότι το ιρανικό εθνικό κρυπτονόμισμα που σχεδιάζεται να κυκλοφορήσει ‘έχει θετικές προοπτικές και μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως εργαλείο χρηματοοικονομικών συναλλαγών με τους εμπορικούς εταίρους του Ιράν και με φιλικές χώρες εν μέσω των   οικονομικών πιέσεων που ασκούνται λόγω των αμερικανικών κυρώσεων’». (Σ.τ.μ.)

Πηγή:http://www.atimes.com/article/crashing-currency-chaos-spreads-across-the-global-south/

Μετάφραση: Αριάδνη Αλαβάνου

Προσθήκη σχολίου

Βεβαιωθείτε ότι εισάγετε τις (*) απαιτούμενες πληροφορίες, όπου ενδείκνυται. Ο κώδικας HTML δεν επιτρέπεται.

επιστροφή στην κορυφή

Επικοινωνήστε με το Σχέδιο β'

Μπόταση 6, Εξάρχεια, 1ος όροφος 

info@sxedio-b.gr

210 3810040