Σειρά Κινηματογραφικών ταινιών με θέμα : "Συλλογικότητα και Ατομικότητα στην Ιστορία του Σινεμά" από το Τμ. Πολιτισμού του Σχεδίου Β

Σειρά Κινηματογραφικών ταινιών με θέμα : "Συλλογικότητα και Ατομικότητα στην Ιστορία του Σινεμά" από το Τμ. Πολιτισμού του Σχεδίου Β

CINE PLAN B

2016-2017

Σειρά Κινηματογραφικών ταινιών με θέμα :

"Συλλογικότητα και Ατομικότητα στην Ιστορία του Σινεμά"

από το Τμ. Πολιτισμού του Σχεδίου Β

PlanB4C

Εισαγωγή :

"Συλλογικότητα και Ατομικότητα στην Ιστορία του Σινεμά"

Από τη γέννησή του σχεδόν ο κινηματογράφος έφερνε σε σχέση και αναμέτρηση το άτομο με τη συλλογικότητα. Από τη μια ο πρωταγωνιστής, ο CharlieChaplin ή ο BasterKeaton, εμπνευστές και κύριοι εκτελεστές ολόκληρου του έργου, κι αργότερα τα χρυσά πρόσωπα του Χόλλυγουντ, Γκρέτα Γκάρμπο ή Ροντόλφο Βελεντίνο. Από την άλλη η σκοτεινή αίθουσα με εκατοντάδες βουβά ανώνυμα πρόσωπα, που δεν μπορούσαν παρά να είναι παθητικοί θεατές. Παρότι, όπου πρωτοεμφανίζονταν η μαγική μηχανή προβολής, το πιο θερμόαιμο μέρος του κοινού δεν δίσταζε να ανέβει στη σκηνή προκειμένου να προλάβει τον βιαστή ή τον ληστή. Είναι ενδιαφέρον ότι ο AntonioGramsci ακριβώς από την παρέμβαση και ενεργοποίηση του κοινού στην έκβαση του έργου, όχι βέβαια στο σινεμά, αλλά [i]σε περιοδεύοντα στην επαρχία θεατρικά μπουλούκια, εμπνεύσθηκε την ιδέα της ηγεμονίας, όπως εξομολογήθηκε σε ένα γράμμα από τη φυλακή προς την κουνιάδα του Tatiana.

Και η ίδια η κατασκευή της ταινίας κρύβει μέσα της τη σχέση ατόμου ομάδας. Το φίλμ δεν είναι δημιούργημα ενός ή μιας καλλιτέχνιδος, όπως το ποίημα, το μυθιστόρημα, το εικαστικό. Απαιτεί ένα ολόκληρο συνεργείο. Ασφαλώς ο σκηνοθέτης είναι ο ηγέτης, όχι πάντα όμως. Στο Χόλυγουντ η εξουσία περνάει στον παραγωγό. Σε πολλές ταινίες είναι η βεντέτα – ηθοποιός που μπορεί να έχει τον τελευταίο λόγο. Σε άλλες υπάρχει μια πραγματικά δουλειά κολεκτίβας. Υπάρχουν ταινίες που ο τελειοθηρικός έλεγχος του σκηνοθέτη είναι ορατός από την πρώτη μέχρι την τελευταία σκηνή, όπως οι περισσότερες του StanleyKubrick. Ταινίες που ο αυτοσχεδιασμός δεν κρύβεται, όπως πολλές με τον JackNicholson, τον PeterSellers η το Κώστα Χατζηχρήστο. Ταινίες που δεν ολοκληρώθηκαν ή άλλαξαν προσωπικό λόγω ασυμφωνίας χαρακτήρων, όπως το «Όσα παίρνει ο άνεμος» που ξεκίνησε γυρίσματα με σκηνοθέτη τον GeorgeCukor, προχώρησε όμως και ολοκληρώθηκε με τον VictorFleming με απόφαση του παραγωγού DavidSelznick.

Κυρίως όμως η σχέση συλλογικού ατομικού συμπλέκεται με την ίδια τη θεματολογία της ταινίας, αποτελεί κεντρικό αντικείμενο διερεύνησης, συνειδητά ή ασυνείδητα, από την πλευρά του παραγωγού, του σεναριογράφου, του σκηνοθέτη. Ο πρώιμος, αμερικάνικος ιδιαίτερα κινηματογράφος, ξεκίνησε με προσωποκεντρικά έργα στηριγμένα σε ένα μεγάλο γελωτοποιό, ένα ταρζάν, μια βασίλισσα της οθόνης, η απάντηση όμως δεν άργησε να έρθει ηχηρή από τις ταινές του σοβιετικού ρομαντισμού, του γερμανικού εξπρεσιονισμού και, στην ίδια την Αμερική, από τον D. W. Griffith και την πρώτη χολιγουντιανή επική υπερπαραγωγή «TheBirthofaNation», παρά τη ρατσιστική ιδεολογία που τη διέπνεε. Στη διαχρονική πορεία του σινεμά, συνεχώς μπορούμε να διακρίνουμε τους δύο ακραίους πόλους: επίκεντρο το άτομο, όπως στον IngmarBergman, επίκεντρο η ομάδα, όπως στον KenLoach. Από τη μια ταινίες ψυχαναλυτικού φονταμενταλισμού, από την άλλη ταινίες κοινωνιολογικού δογματισμού. Ανάμεσα όμως σε αυτές υπάρχει μια, όχι γκρίζα, αλλά πολύχρωμη ζώνη με αναρίθμητες διαφορετικές προσεγγίσεις στη συσχέτιση ατομικού κοινωνικού. Η αχαλίνωτη φαντασία του κινηματογράφου που μερικές φορές προσεγγίζει την χωρίς όρια φαντασία της ζωής έχει δώσει πλούσιους καρπούς, που μπορούν ακόμα και να ανοίξουν καινούργιους δρόμους τόσο στην ψυχοθεραπεία και τον υπαρξισμό, όσο και στην κοινωνιολογία και την πολιτική. Δεν είναι τυχαίο που τίτλοι κινηματογραφικών ταινιών έχουν δώσει το όνομά τους σε κοινωνικά φαινόμενα, «Ζούγκλα της Ασφάλτου» ή «Ριφιφί».

Από τις αμέτρητες λοιπόν ταινίες διαχρονικά που εμπλέκονται με αυτό το θέμα, από τα εκατοντάδες εξαιρετικά φιλμ, το planb4c έπέλεξε, με μεγάλο πόνο για τις ταινίες που αποκλείσθηκαν, ένα δείγμα από είκοσι ταινίες, κατά τη γνώμη μας άξιες για θέαση, στοχασμό και, αν υπάρχει διάθεση, συζήτηση. Εξάλλου η σχέση συλλογικότητας και ατομικότητας μένει πάντα ένα θέμα προβληματισμού, διερεύνησης και διαμάχης στην αριστερά.

***

PROgramma 2SM

Προγραμμα Προβολών

planB4C

2016-2017

  1. Η Απεργία, Αιζενσταιν, 1925, 94΄, Οι εργαζόμενοι ενός εργοστασίου στην τσαρική Ρωσία εξεγείρονται και κηρύσσουν μαζική απεργία, τα αιτήματα της οποίας δεν θέλουν να ικανοποιήσουν με κανένα τρόπο οι ιδιοκτήτες.
  2. Μία νύχτα στην όπερα, 1935, 92΄, MarxBrothers, Επιθυμώντας να κατοχυρωθεί στους κύκλους της καλής κοινωνίας, η εκατομμυριούχος μεγαλοκοπέλα Μις Κλέιπουλ κάνει μια γενναία δωρεά στην Οπερα της Νέας Υόρκης, όπου πρόκειται να τραγουδήσει ο διάσημος τενόρος Λασπάρι. Από την άλλη, οι αδελφοί Μαρξ προσπαθούν να σαμποτάρουν την παράσταση, για να πριμοδοτήσουν έναν εξίσου ταλαντούχο, αλλά άσημο τραγουδιστή.
  3. ToBenottoBe, 1942, 99΄, ErnstLubitsch, Κατά τη διάρκεια της ναζιστικής κατοχής στην Πολωνία, ένας θίασος εμπλακεται στην προσπάθεια των αρχών να εντοπίσουν μια γερμανό κατάσκοπο.
  4. FrenchCanCan, JeanRenoir, 104΄ , 1954, Στο Παρίσι του 1900, ο διευθυντής ενός καμπαρέ ανακαλύπτει μια ταλαντούχα χορεύτρια στο πρόσωπο της πλύστρας Νινί και την κάνει πρωταγωνίστρια στο επόμενο σόου του.
  5. ΟΙ 7 Σαμουράϊ, 1954, 104΄, Ακίρα Κουροσάβα, Στην αγροτική Ιαπωνία του 16ου αιώνα, επτά εξαθλιωμένοι σαμουράι δέχονται να υπερασπιστούν ένα χωριό από την επικείμενη επίθεση μιας συμμορίας ληστών.
  6. Ριφιφί- 122'- 1954 - Ζυλ Ντασσέν Ύστερα από πέντε χρόνια κάθειρξης ο Τόνι Στεφανουά θα ξαναβρεθεί με τους πρώην συνεργάτες του. Στην αρχή αρνείται να συμμετάσχει στη ληστεία ενός μεγάλου κοσμηματοπωλείου που του προτείνεται, αλλά στη συνέχεια μπαίνει στο κόλπο εφαρμόζοντας το μεγαλοφυές σχέδιό του: Να εισέλθουν στο πολυτελές μαγαζί από μια τρύπα που θα ανοίξουν στο ταβάνι του.
  7. Η συμμορία των 5, LadyKillers, 1955, 91΄, Άλεξ Μακ Κέντρικ,   Οι κακοποιοί που ετοιμάζονται να ληστέψουν την χρηματαποστολή ενός τρένου, νοικιάζουν δωμάτια στο σπίτι μίας γριούλας, η οποία όμως έχει άποψη και δυναμικότητα. Η ληστεία πετυχαίνει, αλλά η σχολαστικότητα της γιαγιάς οδηγεί τους ληστές από την μία λάθος συγκυρία στην άλλη και στο τέλος καταρρέει το..σύμπαν. 
  8. 8.Ποιός σκότωσε τον Χαρυ, THETROUBLEWITHHARRY, 1956, 99΄, Αλφρεντ Χίτσκοκ, Πραγματεύεται « το μύθο του προπατορικού αμαρτήματος, όπου το πτώμα γίνεται απλώς αιτία για να έρθουν οι άνθρωποι σε μια καλύτερη επαφή και γνωριμία μεταξύ τους »
  9. Το Χρήμα της Οργής,The Killing, 1956,83΄, Stanley Kubrick, Μια συμμορία οργανώνει και υλοποιεί μια τολμηρή ληστεία σ΄ έναν ιππόδρομο.
  10. Οι 12 Ένορκοι,12 Angry Men,1957, 96', Σίντνεϊ Λιούμετ. Δώδεκα ένορκοι συνεδριάζουν για να εκδώσουν την απόφαση σε μια υπόθεση ανθρωποκτονίας. Κι ενώ όλοι οι υπόλοιποι είναι πεπεισμένοι πως ο νεαρός κατηγορούμενος είναι ένοχος, ένας από αυτούς προσπαθεί να τους πείσει να επανεξετάσουν τα στοιχεία.
  11. Το πλοίο των τρελλών, 1965, 149΄, Στανλει Κραμερ, Λίγο πριν το Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο ένα καράβι ξεκινάει από τη Βέρα Κρουζ για το λιμάνι της Βρέμης και οι επιβάτες του αποτελούν ένα είδος μικρογραφίας της κοινωνίας εκείνης της εποχής. Ανάμεσά τους ένας αντισημίτης Γερμανός, ένας Εβραίος, ένας νάνος, ένα ζευγάρι παράνομων εραστών, μια ναρκομανής, ένας γιατρός που υποφέρει από την καρδιά του, μια χήρα που αρχίζει να γερνάει και να πίνει για να πνίξει τη μοναξιά της κ.α.
  12. Ο κατασκοπος που γυρισε από το κρυο, 1965, 112΄, Μαρτιν Ριτ, Ένας βρετανός κατάσκοπος που θέλει να αποσυρθεί από την υπηρεσία, αναλαμβάνει μια τελευταία αποστολή: να παρεισφρήσει στο Ανατολικό Βερολίνο και να ξεσκεπάσει έναν διπλό κατάσκοπο. Εξαιρετική προσέγγιση του μυθιστορήματος του Τζον Λε Καρέ, όπου θίγεται η αντι-ηρωϊκή πλευρά του επαγγέλματος του κατασκόπου. Ένας από τους καλύτερους ρόλους του Ρίτσαρντ Μπάρτον.
  13. Μαρατ/Σαντ, 1967, 116, Πητερ Μπρουκ. Από τη μια, ο εκπρόσωπος του ατομικισμού μαρκήσιος ντε Σαντ και, από την άλλη, ο Μαρά, επαναστάτης, που σκοπός του είναι ν' αλλάξει τον κόσμο «με τη λαιμητόμο και τα μαχαίρια». Οι δύο αυτές αντιφατικές προσωπικότητες συναντιούνται στη σκηνή, όπου ο ντε Σαντ σκηνοθετεί τη «Δολοφονία του Μαρά», στο ψυχιατρικό άσυλο του Σαραντόν, στο οποίο έζησε τα τελευταία χρόνια της ζωής του και με ηθοποιούς τους οικότροφους του ασύλου.
  14. M.A.S.H., 1970, 116΄, Ρομπερτ Ωλτμαν,Φάρσες, έρωτες και άλλα τινά στο περιθώριο του πολέμου της Κορέας. Ταινία σύμβολο της αντιπολεμικής κουλτούρας των σίξτις, με βραβεία στο Φεστιβάλ Καννών και μια ολόκληρη τηλεοπτική σειρά που γεννήθηκε από τους χαρακτήρες της.
  15. 15.Και το πλοίο φεύγει, Ε lanaveva, 1973, 125΄, Φ. Φελλίνι,Ο Φελίνι μας μεταφέρει στις αρχές του αιώνα, σ' ένα υπερωκεάνιο με επιβάτες μεγιστάνες του πλούτου, πρίγκιπες, συγγραφείς και άλλες διασημότητες της εποχής. Όλοι ταξιδεύουν με ένα συγκεκριμένο σκοπό. Κάποιος δημοσιογράφος θα αναλάβει να καταγράψει τα γεγονότα αυτού του ταξιδιού.
  16. 16.Βίαιοι, Βρώμικοι, Κακοί, Brutti Sporchi E Cattivi, 1976, 115΄, EtoreScola,Ο πατριάρχης μιας πολυπληθούς οικογένειας που ζει σε παραγκούπολη προσπαθεί με κάθε τρόπο να επιβιώσει από τα υπόλοιπα μέλη της, τα οποία θέλουν να τον ξεκάνουν.
  17. Ο Εξολοθρευτής Άγγελος, ElAngelExterminador, 1962, 95΄, Λουι Μπουνιουελ, 95΄, Οι καλεσμένοι σε ένα δείπνο της υψηλής αριστοκρατίας νιώθουν ξαφνικά ότι δεν μπορούν να φύγουν από την τραπεζαρία, παρότι η πόρτα είναι ορθάνοιχτη. Το φαινόμενο προσελκύει την προσοχή των αρχών και των περίοικων, κανείς όμως απέξω δεν τολμά να δρασκελίσει την πόρτα ή να επικοινωνήσει με τους "έγκλειστους". Η πιο περίεργη και η πιο αυθεντικά σουρεαλιστική ταινία του Μπουνιουέλ.
  18. Down by Law - Στην Παγίδα του Νόμου (1986)-107΄- Jim Jarmusch,Ένας απλός τουρίστας που μιλάει ελάχιστα αγγλικά, ένας ντί τζέι και ένας νταβατζής της πλάκας βρίσκονται φυλακισμένοι στο ίδιο κελί κατηγορούμενοι για αδικήματα που δεν διέπραξαν. Κανένα κελί όμως δεν είναι αρκετα μεγάλο για να χωρέσει αυτούς τους τρείς απίθανους και τόσο διαφορετικούς μεταξύ τους τύπους..
  19. Ο Βάνια στο Μπροντγουαίη, Vania 42 street, 1994, 115', Λουί Μάλ, Ενας θίασος στη Νέα Υόρκη προβάρει το έργο του Τσέχοφ "Ο θείος Βάνια" σε ένα παλιό θέατρο του Μπρόντγουει. Ο Μαλ κινηματογραφεί αυτή την παράσταση που ανέβασε ο Αντρέ Γκρέγκορι, σε διασκευή Ντέιβιντ Μάμετ, δείχνοντας πόσο σύγχρονος είναι ο Τσέχοφ.
  20. Habemus Papam (2011) - 102΄- Νάνι Μορέττι,Ο νεοεκλεχθείς Πάπας, παθαίνει κρίση πανικού λίγο πριν βγει στο μπαλκόνι του Άγιου Πέτρου για να χαιρετήσει τους πιστούς, οι οποίοι περιμένουν ώρες ατελείωτες για να τον δούνε. Οι σύμβουλοι του, ανίκανοι να τον πείσουν ότι είναι ο σωστός άντρας για τη δουλειά, αναζητούν βοήθεια σε ένα καταξιωμένο, αλλά και άθεο ψυχολόγο. Αλλά ο φόβος της τεράστιας ευθύνης που του ανατέθηκε ξαφνικά, είναι κάτι που πρέπει να αντιμετωπίσει μόνος του.

 


[i]

Προσθήκη σχολίου

Βεβαιωθείτε ότι εισάγετε τις (*) απαιτούμενες πληροφορίες, όπου ενδείκνυται. Ο κώδικας HTML δεν επιτρέπεται.

επιστροφή στην κορυφή

Επικοινωνήστε με το Σχέδιο β'

Σολωμού 13, Εξάρχεια, 2ος όροφος (5μμ - 10μμ)

info@sxedio-b.gr

2108224344